logo

سی ام سی یا کربوکسی متیل سلولز یا همان ثعلب

سی ام سی (CMC)

همه چیز راجع به CMC (سی ام سی)

CMC (کربوکسی متیل سلولز) یا به اختصار سی ام سی یا همان ثعلب یک نوع گیاه دارویی است که دارای ترکیبات شیمیایی املاح معدنی، هیدرات کربن، قند و مقداری موسیلاژ شبیه با سورین، مواد پروتئیدی، مواد لعابی، ماده ای شبیه صمغ عربی گلوکوزیدی به نام لوروگلوسین، آلبومین، نشاسته و اسانس می باشد.

مقدار زیادی مواد لعابی (موسیلاژ) و مقدار کمی املاح معدنی و اسانس که ئس از خشک شدن گیاه به صورت کومارین در می آید، غده این گیاه در اوایل تابستان قابل برداشت است.
در واقع سی ام سی از آسیاب کردن غده های زیرزمینی گیاه بدست می آید. این گیاه دارای دو غده زیرزمینی است که ریشه ها از آن خارج می شوند. یکی غده تهی که مولد و منشا گیاه در حال رویش است و دومی غده ای تو پر که برای تولید و رشد گیاه در سال آینده می باشد.

از همین غده تو پر برای مصارف دارویی و غذایی نبز استفاده می شود. پوست این غده زیرزمینی صورتی و داخل آن سفید است. CMC (سی ام سی)  داری طعم کمی شیرین، لزج و کمی تند است.

محل پرورش و رویش گیاه ثعلب معمولا در داخل باغ و بیشه ها می باشد و اغلب از اواخر فروردین تا اواخر خرداد زمان گل دهی آن است. طبع گیاه ثعلب گرم و مرطوب (دموی) می باشد. این گیاه از خانواده ارکیده هاست که دارای گونه های مختلفی است.

گیاه ثعلب
گیاه ثعلب (CMC)

مصارف CMC (سی ام سی) خوراکی

از CMC (سی ام سی) در تهیه بستنی سنتی ایرانی، بستنی یونانی (کایماکی)، بستنی ترکی (داندورما) و بستنی عربی (بوزا) استفاده می شود. در ترکیه از ترکیب این پودر با شیر داغ، دارچین و شکر یک نوشیدنی پرطرفدار به نام سالپ (Salep) تهیه می شود که این نوشیدنی بیش از نوشیدنی هایی نظیر قهوه و چای، در کشور های دیگری مانند انگلستان و آلمان مصرف می شود. علاوه بر این پودر CMC (سی ام سی) در دسرهایی نظیر پودینگ نیز استفاده می شود.

استفاده سی ام سی خوراکی در بستنی و دسر
استفاده از سی ام سی خوراکی در بستنی و دسر

دیگر کاربردهای سی ام سی

کربوکسی متیل سلولز در مواد غذایی با شماره E466 یا E469 به عنوان اصلاح کننده یا غلیظ کننده ویسکوزیته و برای تثبیت امولسیون‌ها در محصولات مختلف از جمله بستنی استفاده می‌شود. این ماده هم چنین سازنده بسیاری از مواد غیر غذایی از جمله خمیر دندان، ملین‌ها، قرص‌های رژیمی، رنگ‌های پایه آب، مواد شوینده، بسته‌های حرارتی قابل استفاده مجدد و محصولات مختلف کاغذی است.

بسته های یخ

سی ام سی همچنین در بسته‌های یخ برای تشکیل مخلوط یوتکیک و در نتیجه نقطه انجماد پایین‌تر و در نتیجه ظرفیت خنک کنندگی بیشتر از یخ استفاده می‌شود.

نانو لوله های کربنی

برای پراکندگی نانو لوله‌های کربنی در محلول آبی این ماده میتوان استفاده کرد. تصور می‌شود که مولکول‌های طولانی سی ام سی به دور نانو لوله‌ها پیچیده شده و به آن‌ها اجازه می‌دهد تا در آب پراکنده شوند. در حفاظت و ترمیم، از آن به عنوان چسب یا ماده ثابت کننده استفاده می‌شود.

دام پزشکی

در دام پزشکی، سی ام سی در جراحی‌های شکم در حیوانات بزرگ مخصوصا اسب‌ها برای جلوگیری از تشکیل چسبندگی روده استفاده می‌شود.
سی ام سی گاهی اوقات به عنوان اتصال دهنده الکترود در برنامه‌های پیشرفته باتری (به عنوان مثال باتری‌های یون لیتیوم)، به ویژه با آندهای گرافیت، استفاده می‌شود.

مواد شوینده

این ماده در درجه اول به این دلیل استفاده می‌شود که ویسکوزیته بالایی داشته باشد، غیر سمی باشد و به طور کلی ضد حساسیت تلقی شود زیرا الیاف اصلی منبع آن، خمیر چوب نرم و یا پارچه پنبه‌ای است. سی ام سی به طور گسترده‌ای در محصولات غذایی فاقد گلوتن و کم چربی استفاده می‌شود. در مواد شوینده لباس، از آن به عنوان پلیمر تعلیق خاک استفاده می‌شود که برای رسوب دادن روی پنبه و سایر پارچه‌های سلولزی طراحی شده و مانعی با بار منفی در خاک در محلول شست و شو ایجاد می‌کند. این ماده همچنین به عنوان روان کننده در پارگی‌های مصنوعی استفاده می‌شود.

سی ام سی به عنوان یک ماده ضخیم کننده استفاده می‌شود، به عنوان مثال در صنعت حفاری، روغن به عنوان ماده تشکیل دهنده گل حفاری، جایی که به عنوان یک اصلاح کننده ویسکوزیته و ماده نگه دارنده آب عمل می‌کند.

پارچه تریکو ساخته شده از سلولز (به عنوان مثال پنبه یا ریون ویسکوز) ممکن است به سی ام سی تبدیل شده و در کاربردهای مختلف پزشکی مورد استفاده قرار گیرد:

  • دستگاه اپیستاکسی (خونریزی بینی) یک بالن پلی وینیل کلراید (PVC) توسط پارچه تریکو تقویت شده با سی ام سی توسط نایلون پوشانده شده است. دستگاه در آب خیس می‌شود و به شکل ژل در می‌آید، این دستگاه به داخل بینی وارد می‌شود و بادکنک باد می‌شود. ترکیب بادکنک باد شده و اثر درمانی سی ام سی، خونریزی را قطع می‌کند.
  • پارچه‌ای به عنوان پانسمان به دنبال عمل‌های جراحی بینی و گلو استفاده می‌شود.
  • آب به منظور ایجاد ژل اضافه می‌شود و این ژل پس از جراحی در حفره سینوس قرار می‌گیرد.

کاربرد سی ام سی در قنادی و شیرینی ها

  • پودر سی ام سی به طور گسترده‍ای در صنعت بستنی سازی، برای تهیه بستنی بدون خنک کننده یا درجه حرارت بسیار پایین استفاده می‌شود.
  • هم چنین در تهیه محصولات نانوایی مانند کیک و نان نیز استفاده می‌شود. استفاده از سی ام سی با صرفه جویی در اجزای چربی، کیفیت بسیار بهبود یافته‌تری را در هزینه نانوا به نان می‌دهد.
  • سی ام سی هم چنین به عنوان یک امولسیون کننده در بیسکویت‌های با کیفیت بالا استفاده می‌شود. با پخش یکنواخت پربی در خمیر، باعث آزاد شدن خمیر از قالب‌ها و برش‌ها می‌شود و به بیسکویت‌های خوش فرم و بدن لبه‌های مخدوش دست یابد. هم چنین می‌تواند به کاهش میزان زرده تخم مرغ یا چربی استفاده شده در ساخت بیسکویت کمک کند، در نتیجه به صرفه می‌رسد.
  • از آن در تهیه آب نبات باعث پراکندگی روان روغن‌های طعم دار می‌شود و باعث بهبود بافت و کیفیت می‌شود.
  • در آدامس، مارگارین و کره بادام زمینی به عنوان امولسیون کننده استفاده می‌شود.
  • هم چنین این ماده در ساخت چرم برای ایجاد لبه‌ها نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سی ام سی

آنزیمولوژی

سی ام سی هم چنین به طور گسترده‌ای برای توصیف فعالیت آنزیم‌های اندوگلوکانازها (بخشی از کمپلکس سلولاز) استفاده شده است. این ماده یک بستر بسیار خاص برای سلولازهای اندو اثر است، زیرا ساختار آن به گونه‌ای است که سلولز رامتبلور می‌کند و مکان‌های آمورفی را ایجاد می‌کند که برای عملکرد اندوگلوکاناز ایده‌آل هستند.

cmc ماده‌ی مطلوب مورد نظر است زیرا محصول کاتالیز (گلوکز) به راحتی با استفاده از روش کاهش قند مانند 5،3 دی نیترو سالیسیلیک اسید اندازه گیری می‌شود. استفاده از کربوکسی متیل سلولز در سنجش‌های آنزیمی از نظر غربالگری برای آنزیم‌های سلولاز که برای تبدیل اتانول سلولزی کارامدتر مورد نیاز است بسیار مهم است.

با این حال، سی ام سی هم چنین در کارهای قبلی با آنزیم‌های سلولاز نیز استفاده شده است،زیرا بسیاری از آن‌ها فعالیت سلولاز کل را با هیدرولیز کربوکسی متیل سلولز مرتبط کرده بودند. از آن‌جا که مکانیزم دیپلیمریزاسیون سلولز بهتر درک شده است، سلول‌های خارجی در تخریب سلولز کریستالی (به عنوان مثال Avicel) غالب هستند و محلول نیستند (به عنوان مثال کربوکسی متیل سلولز).

صنایع آرایشی بهداشتی

کربوکسی متیل سلولز به دلیل خاصیت امولسیون کنندگی، معلق سازی، پراکنده سازی، حجم دهنگی و اتصال دهندگی بالایی که دارد در محصولات آرایشی بهداشتی بسیار پرکاربرد است و اغلب در تمامی محصولات آن‌ها از جمله کرم پودر، صابون، شامپو، کرم زد آفتاب و … کاربرد دارد.

دخانیات

همانطور که گفته شد کربوکسی متیل سلولز به دلیل خاصیت چسبندگی بالایی که دارد می‌تواند برگ‌های توتون را به هم دیگر چسبانیده و باعث اتصال تنباکو شود و محصول بدست آمده مناسب رول کردن می‌باشد.

کربوکسی متیل سلولز برای ذستیابی به ثبات ترش یا سرما در شراب استفاده می‌شود. این نوآوری ممکن ایت مگاوات برق را که برای سردسازی شراب در آب و هوای گرم استفاده می‌شود، صرفه جویی کند. این ماده نسبت به اسید متاتاریک پایدارتر است و در مهار رسوبات ترارت بسیار موثر است.

گزارش شده است که در بلورهای KHT، در حضور کربوکسی متیل سلولز، رشد کندتری دارند و مورفولوژی خود را تغییر می‌دهند. شکل آن‌ها صاف‌تر می‌شود زیرا آن‌ها از 7 وجه خود، 2 وجه را از دست می‌دهند و ابعادشان تغییر می‌کند. مولکول‌های CMC، با بار منفی در pH شراب، با سطح الکترو مثبت کریستال‌ها، جایی که یون‌های پتاسیم تجمع می‌یابند، تعامل دارند.

رشد کندتر کریستال‌ها و اصلاح شکل آن‌ها در اثر رقابت بین مولکول‌های کربوکسی متیل سلولز و یون‌های بیتارترات برای اتصال به بلورهای KHT ایجاد می‌شود.

خواص و فواید CMC (سی ام سی)

  • به منظور درمان مشکلات گوارش (سوزش سردل، نفخ شکم) و همچنین برای سوء هاضمه مقید است.
  • با توجه به اینکه سی ام سی دارای مقادیر بالایی از مواد مغذی است، برای درمان ریزش مو و تقویت فیولیکول ها در طب سنتی مورد استفاده قرار می گیرد.
  • برای درمان عفونت و همچنین ورم کلیه و مثانه بسیار مفیذ است.
  • دم کرده این پودر خواص بسیاری برای درمان کم خونی دارد.
  • ترکیب این پودر با شیر گرم باعث روانتر شدن حرکت روده و درمان یبوست است.
  • دارای خواص ضد میکروبی قوی است که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند.

2 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست